* كارشناسان اين طرح براي بلوچستان ايران نيز طرحي پيشنهاد كردند اما عدم جذب سرمايه در منطقه وعدم گرايش به آموزش فني از نواقص طرح بود
* از طريق مكانيسم مالياتي سرمايه داران را جذب كردند زيرا ده سال اول از ماليات معاف بودند و بانكها از صنايع آنها حمايت مي كردند.
* نهادهاي مدني با كمك مردم ايجاد شد، نيازها را شناسايي و دولت بسترسازي كرد و در نهايت تحويل NGOداد.
 
روزولت در سال ۱۹۳۲ زماني عهده دار دولت ايالات متحده شد كه يك چهارم جمعيت فعال كشور يعني ۱۳ ميليون نفر بيكار شده بودند، جهان در آستانه جنگ جهاني قرار گرفته بود و دو تفكر جنگ براي تسلط به دنيا و صلح براي محبوبيت بين المللي احزاب آمريكا را مقابل هم قرار مي داد. روزولت به دور از هياهوي احزاب برنامه ريزان اقتصادي را بسيج كرد و سرانجام راه نجات اقتصاد كشور در اجراي طرح توسعه دره تنسي تشخيص داده شد. در بخش خارجي ديپلمات هاي ايالات متحده باتوجه به خستگي طرفين ورود كشور به جنگ در خارج از مرز را به نفع منافع ملي تشخيص دادند و با استفاده از فرار سرمايه هاي دنيا بويژه اروپا ماليات سرمايه گذاري در پروژه هاي آمريكايي را حذف كردند و بدينوسيله سرمايه داران را به سمت طرح فوق جذب كرده و از طرفي با ارسال كمك هاي مالي و نظامي دنيا را مقروض خود كردند تا حاكميت آينده آمريكا را تضمين كنند.
باتوجه به روند ادامه بحث (زمان، توسعه، ثروت) به شرح بخش اقتصادي اين طرح مي پردازيم.
طرح عمراني دره تنسي اولين طرح توسعه منطقه اي در دنياي جديد بود كه به موازات رودخانه مي.سي.سي.پي است و از شمال تا جنوب كشور بين ايالات مركزي امتداد يافته است. مساحت آن چندين برابر خاك اروپاي غربي است و با جمعيتي حدود ۷۰ميليون در ابتداي طرح، تحت پوشش قرار مي گرفت و يكي از مناطق صنعتي و بازرگاني بزرگ دنياي امروز محسوب مي شود. اين منطقه طرحهاي عظيم سدسازي، توليد برق، ساخت شهرهاي جديد، احداث صنايع مانند ناسا و توسعه كشاورزي را به گونه اي كه دو درصد جمعيت سه برابر نياز كشور را توليد كند، تحت پوشش خود داشت. اين طرح خلاف روحيه جامعه آمريكا بود اما تنها به خاطر شخصيت روزولت در كنگره تصويب شد و به عنوان تجربه اي موفق و منفرد باقي ماند. از جمله موارد مطرح در اين پروژه دو طرح مطالعاتي بلندمدت و كوتاه مدت عملياتي بود؛
.۱ در بلندمدت مقرر شد صنايع وابسته به آب و صنايع مورد نياز كشاورزي در فاز اول باشد. اين حركت سبب شد با ابتكار مردم، دفاتر بازرگاني، صادرات و واردات، كشت محصولات پرسودي كه براي اولين بار در اين كشور كشت شد و مبادلات بازرگاني در طول زمان توسعه يافت همچنين شهرهايي پويا با جمعيت متوسط منطقه را دربر گرفت.
.۲ در قالب برنامه استراتژيك چندين برنامه عملياتي تهيه شد:الف) اجتماعي ـ اين منطقه را بتوانند در حد مطلوب آماده كرده تا نيروي انساني جهت فعاليتهاي فني و حرفه اي آموزش لازم ببينند و نيازهاي بهداشتي و درماني جمعيتي پيش بيني شود. توان بخشي اجتماعي به شكلي پياده شد تا اقشار مهاجر سياه، سرخ و سفيد آسيايي آمادگي شركت در اين برنامه عملياتي را پيدا كنند. مردم بومي شامل سرخ پوستان، كارگران سياهپوست و سفيدپوستاني كه فعاليتهاي دليجاني داشتند، منطقه اي را اشغال كرده بودند، لذا تدوين مقررات براي اين جمعيت متفاوت از ابتكارات طرح بود.
ب) برنامه هاي زيربنايي شامل احداث راه، مخابرات، سدسازي و توسعه صنايع مرتبط با امكانات معدني موجود بود. اين صنايع شامل صنايع غذايي، تبديل محصولات كشاورزي، فلزي و الكترونيك و در نهايت صنايع استراتژيك فضايي و ماهواره اي است كه امروزه بزرگترين قطب صنعتي جهان را تشكيل مي دهد. ساختار تشكيلاتي در روند اجراي طرح چندين بار تغيير كرد اما در ماهيت طرح تغييري ايجاد نشد. ابتدا مهندسين مشاور به سرپرستي ليليان تال طرح را تهيه كردند. (لازم به ذكر است اين شركت در ساير نقاط دنيا هم طرح هاي توسعه ارائه داده است از جمله طرح توسعه جلگه خوزستان در برنامه دوم توسعه ايران). الگوي ليليان تال به دليل حمايت اقتصادي و قدرت دولت در انتقال توليدات به دنياي خارج همچنين جذب سرمايه هاي خارجي توسط بانكهاي احداثي در طرح تنسي به توفيق رسيد و الگوبرداري آن در ايتاليا با تغييراتي كه متناسب با شرايط آن كشور بود سبب حذف مافيا از منطقه جنوبي ايتاليا شد و محبوبيتي اروپايي پيدا كرد. ويژگي هاي طرح دره تنسي و ايتاليا عبارتند از:
.۱ توجه اختصاصي پروژه به مسائل اقتصادي و اجتماعي با هماهنگي سياسي بر حسب تقدم و تأخر تربيت نيروي انساني، زيرا زماني صنايع احداث شد كه نيروي فني آماده كار و بانكها جهت گردش سرمايه تأسيس شده بودند.
.۲ سرمايه گذاري بر روي خدمات زيربنايي مثل جاده، راه آهن، مسكن و شهرسازي بطور كامل در طرح ديده شده بود.
.۳ از طريق مكانيسم مالياتي سرمايه داران را جذب كردند زيرا ده سال اول از ماليات معاف بودند و بانكها از صنايع آنها حمايت مي كردند. سرمايه داران مخترعين را به كار گرفتند و آنها با ساخت ماشين آلات، كارخانه ها را راه اندازي كردند و به اين طريق نيروي انساني جذب شد.
.۴ شركتهاي مختلف با تشكيل اتحاديه در نواحي مختلف سرمايه گذاري كردند و ادغام آنها به ايجاد شركتهاي بين المللي منجر شد.
.۵ دولت تسهيلاتي را فراهم كرد تا مصرف توليدات در داخل و صادرات به خارج افزايش يابد. البته بالابردن استاندارد كار بانظارت دولت همواره مورد نظر بوده است و سرانجام بعد از ۲۵ سال شرايطي پيدا شده كه سرمايه داران جديد و قديم دراين مناطق تجمع كرده و موجب رشد اقتصادي منطقه شده اند.
.۶ مطالعات اجتماعي پيرامون چگونگي تغيير فرهنگ و باور مردم براي توسعه يافتن كادر، در فرايند سريع توسعه با همكاري آموزش و پرورش بويژه آموزش كودكان صورت گرفت.
.۷ نهادهاي مدني با كمك مردم ايجاد شد، نيازها را شناسايي و دولت بسترسازي كرد و در نهايت تحويل NGOداد.
.۸ سرمايه هاي كوچك ملي و محلي را جمع آوري و جهت توسعه از طريق بانكها وارد چرخه توليد شدند.
.۹ پروژه هاي اوليه كوچك و با دو منظور احداث شدند: اول اشتغال، دوم زمينه سازي براي صنايع بزرگ آينده.
.۱۰ دولت با سرمايه گذاري در خدمات زيربنايي راه، ارتباطات، بانك، اسكله، انبار و مؤسسات بازرگاني در چارچوب برنامه عمران ايجاد كرد.
كارشناسان اين طرح براي بلوچستان ايران نيز طرحي پيشنهاد كردند اما عدم جذب سرمايه در منطقه و عدم گرايش به آموزش فني از نواقص طرح بود، هرچند كه طرح توسعه توانست منطقه جنوب ايتاليا را تبديل به قطب صنعتي كند اما كپي آن در كشور آلمان موفق تر بود. كارشناسان معتقدند، دلايل شكست الگوبرداري در ساير نقاط دنيا نوع نگاه سيستم به آموزش كودكان و نوجوانان است و ديگري توانمندسازي مردم به عدم اتكا به دولت و خانواده چرا كه جامعه وابسته را معلول مي نامند و تنها دولت بايد بسترسازي كند. همچنين هر طرح بايد بامشاركت ذينفع ها برنامه ريزي شود در غير اينصورت تضاد منافع منجر به نابودي طرح مي شود.